धर्मेन्द्र कुमार साह
रौतहट, २५ भाद्र। रौतहटको राजदेवी नगरपालिका ४ निवासी भिखारी साह ३ दिनदेखि जिल्ला प्रशासन कार्यालय गौरमा बुहारीको नागरिकता बनाउन भौतारिरहेका छन् । तर कागजी त्रुटिकै कारण उनको नागरिकता बन्न सकिरहेको छैन ।
उनको बुहारी गीता कुमारीको जन्मदर्ता प्रमाण पत्रमा बुवाको नागरिकता नम्बर फरक लेखिएकोले नागरिकता बन्न सकिरहेको छैन । उनको बुवा सत्यनारायण साहको नागरिकता नम्बर ३८३३ भए पनि गीताको जन्मदर्तामा भन्ने बुवाको नागरिकता नम्बर ३३÷०३४÷३५ लेखिएको छ ।
बिक्रम संवत २०५३ चैत्र २६ गतेका दिन तत्कालिन सरमुजवा गाबिस कार्यालयबाट बनाइएका जन्मदर्तामा तत्कालिन कर्मचारीको मानविय भूलको कारण अहिले आएर नागरिकता प्रमाण पत्र बनाउन कठिन बनेको हो ।
भिखारी साह नागरिकता बनाउन दोस्रो दिन बुधबार कार्यालय पुगे । बुहारी नेपालि नागरिक रहेको प्रमाण खुल्ने कागजातसहित तोकिएको ढाँचामा नागरिकता प्रमाण पत्रको लागि निवेदन दिए । तर उनले पेश गरेको कागजातमा गीताको बुवाको छाँया कपि रहेको तर सक्कली नागरिकता नरहेको भन्दै सो निवेदन फिर्ता गरियो । गीताको बुवा सत्यनारायणको नागरिकता भने पहिले नै हराई सकेकोले सोहि दिन सम्पुर्ण प्रक्रिया पु¥याई प्रथम प्रतिलिपि निकालियो । रोचक त के छ भने सोहि दिन सोहि कार्यालयबाट निकालिएको नागरिकता प्रतिलिपिमा सोहि कार्यालयको कर्मचारीको भूलको कारण उनी थप झन्झटमा परे ।
सत्यनारायण साहको बुवाको नाम लखन साह हुनु पर्नेमा लगन साह लेखियो । अब उनलाई वडा कार्यालयबाट लगन साह र लखन साह भन्ने व्यक्ति एकै हो भन्ने सिफारिश ल्याउनु पर्ने भएको छ । साथै गीताको जन्मदर्ता पनि संसोधन गराउनु पर्ने देखिएको छ ।
बिहिवार भिखारी साह जन्मदर्ता संसोधनको लागि बौधिमाई नगरपालिकाको सरमुजवा पुग्दा सचिवले सोमवार मात्रै केहि गर्न सक्ने जवाफ दिएको उनले सुनाए । कार्यालय खुला रहेको र सचिव पनि बिदामा नरहेको अवस्थामा तत्कालै गर्न सकिने कामको लागि पनि भाका सारियो ।
माथि उल्लेखित घटना नेपालको सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा देखिएको विकृत रुपको एउटा नमुना मात्रै हो ।
दैनिक कैयौँ यस्ता घटनाहरु नागरिकले प्रत्यक्ष सेवा लिने कार्यालयहरुमा देखिने गरिएको छ । कुनै समय कुनै कर्मचारीबाट हुन् गएको भुल वा प्राबिधिक त्रुटिका करण सेवाग्राहीले बर्षौसम्म पनि भौतारी रहनु परेको हुन्छ ।
जन्मदर्ता बनाउने बेला देखि नै सुरु हुने यस्ता त्रुटिहरुको कारण कैयौँ सर्वसाधारण सार्वजनिक निकायहरुमा सेवाको लागि भौतारी रहनु परेको छ ।
बुधवारनै मालपोत कार्यालय गौरमा पनि एक सेवाग्राही आफ्ना नाम खोज्दै भौतारिरहेको देखियो । आफ्नै नाममा परेको फरक सम्बन्धमा उनलाई सोहि दिन थाहा भयो । उनले आफ्नो नाम खुलाउन भ।न्ने चाहेनन् ।
करिब ६० बर्षीय महिला उनको नागरिकता र लालपुर्जामा फरक–फरक नाम लेखिएकोले उनलाईसमेत दुवै नाम गरेको व्यक्ति एउटै हो भन्ने ब्योहराको पत्र सम्बन्धित वडा कार्यालयबाट लिनु पर्ने थियो । उनले कर्मचारीको भूलको कारण आफुले सास्ती भोग्नु परेको भन्दै गुनासो व्यक्त गरिन् ।
बदलिँदो प्रविधिले आम सर्वसाधारणको समस्या झनै बढाइदिएको छ ।
गौर नगरपालिकामा पञ्जीकरण सम्बन्धि सबै काम अनलाइन गरिन्छ । मन्त्रालयले उपलब्ध गराएको सफ्टवेयरले सीमित समय पछि संसोधन हुन सक्ने बिकल्प दिएको छैन ।
स्थानिय गौर नगरपालिका वडा नम्बर ४ बस्ने ओमप्रकाश साहले आफ्नो छोराको जन्मदर्ताको लागि वडा कार्यालयमा निवेदन दिए । उनको निवेदन अनुसार जन्मदर्ता बनाइयो ।
तर छोराको नाउमा आसिक कुमार साह हुनु पर्नेमा आसिक कुमार पटेल लेखियो । अहिले उनको बिद्यालय भर्नामा समेत समस्या देखिएको छ ।
उनको जन्मदर्ता अनलाईन प्रबिधिबाट बनेको र सो प्रविधिमा संसोधन गर्ने बिकल्प नदिएको हुँदा उनलाई समस्या भएको छ ।
यसरी सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा देखिएका कतिपय मानवीय त्रुटिको कारण सेवाग्राहीहरु खेप्नु परेको सास्ती रोक्न सबै जिम्मेवार बन्नु पर्ने देखिन्छ ।
अति भिडभाड, कमजोर प्रबिधि, सीमित कर्मचारी र अति व्यस्तताका कारण सार्वजनिक सेवा प्रवाह गर्ने निकायहरुले गुणस्तरीय र प्रभावकारी सेवा प्रदान गर्न सकिरहेका छैनन् ।
